تغییر رفتار سلامت‌محور؛ هدف اصلی آموزش در برنامه ملی پزشکی خانواده

به گزارش وب‌دا خوزستان، نشست وبیناری برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع ستاد مرکزی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با محوریت هماهنگی، پایش و رفع چالش‌های اجرایی این برنامه ملی در شهرهای پایلوت در فاز دوم، امروز سه‌شنبه ۹ تیرماه ۱۴۰۵ به ریاست مهندس موهبتی، معاون توسعه مدیریت، منابع و برنامه‌ریزی وزارت بهداشت و با مشارکت ۲۰ دانشگاه علوم پزشکی مجری طرح در این فاز برگزار شد.

در این نشست، آخرین وضعیت استقرار برنامه، روند اجرای نظام ارجاع، هماهنگی میان دانشگاه‌ها و سازمان‌های بیمه‌گر، الزامات مدیریتی، زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، فرآیندهای پایش عملکرد و راهکارهای تسریع در اجرای مؤثر برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت.

در این نشست که با حضور مدیران معاونت‌های بهداشت، درمان، توسعه مدیریت، فناوری اطلاعات وزارت بهداشت و روسای سازمان‌های بیمه سلامت و تأمین اجتماعی کشور برگزار شد، از دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز نیز دکتر حاتم بوستانی، رئیس دانشگاه، دکتر مهرداد شریفی، معاون بهداشت، دکتر فرهاد سلطانی، معاون درمان، دکتر حمیدرضا خلیلی، معاون توسعه مدیریت، دکتر امیرکمال حردانی، معاون آموزشی، دکتر خالد حمید، رئیس بیمارستان سینا شهرستان کارون، تعدادی از مدیران ستادی، مدیران واحدهای مختلف معاونت‌های بهداشت، درمان و توسعه دانشگاه به همراه مدیران بیمه‌های سلامت و تأمین اجتماعی و نمایندگان فرمانداری شهرستان کارون به منظور بررسی آخرین روند اجرای برنامه، ارزیابی اقدامات انجام‌شده در شهرستان پایلوت کارون و هماهنگی برای رفع چالش‌های اجرایی حضور داشتند.

در این نشست بر این موضوع تأکید شد که اجرای برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع از پشتوانه قانونی برخوردار بوده و با اتکا به قوانین بالادستی و اسناد ابلاغی، مسیر اجرای آن با قوت ادامه خواهد یافت. همچنین عنوان شد، طرح نقدها، پیشنهادها و بررسی چالش‌های موجود، نشانه پویایی برنامه و حرکت آن در مسیر اصلاح و بهبود مستمر است.

در ادامه، نقش برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در ساماندهی مراجعه مردم به خدمات سلامت مورد تاکید قرار گرفت؛ بر اساس مباحث مطرح‌شده، اجرای صحیح این برنامه می‌تواند از مراجعات غیرضروری به مراکز درمانی، تجویزهای غیرضروری خدمات تشخیصی و درمانی و جراحی‌ها و بستری‌های غیرضروری جلوگیری کرده و با مدیریت منطقی مسیر ارائه خدمات، زمینه برای اصلاح نظام پرداخت و حرکت به سمت الگوهای مبتنی بر عملکرد از جمله DRG فراهم شود.

همچنین بر این موضوع تأکید شد که در این برنامه، مسیر دریافت خدمات سلامت از سطح یک و مراقبت‌های اولیه خانواده تا خدمات تخصصی، فوق‌تخصصی، اعمال جراحی و بستری به صورت نظام‌مند تعریف شده و تحقق عدالت در دسترسی به خدمات سلامت و ارتقای کیفیت ارائه خدمات، در گرو استقرار کامل این نظام ارجاع خواهد بود.

در بخش دیگری از نشست، با اشاره به اینکه تغییر الگوی ارائه خدمات و رفتار مراجعه‌کنندگان و ارائه‌دهندگان خدمت مستلزم اجرای درست و منطقی برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع است، بر ضرورت نقش‌آفرینی فعال معاونت آموزشی دانشگاه‌ها در آموزش و توانمندسازی نیروهای انسانی تأکید شد. همچنین اعلام شد که با پایان مرحله آزمایشی، برنامه در فاز دوم از یکم مردادماه وارد فاز اجرای رسمی شده و روند استقرار آن با جدیت بیشتری دنبال خواهد شد.

در ادامه، بر ضرورت حضور فعال رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی در مدیریت و پایش مستمر برنامه تأکید شد و از دانشگاه‌ها خواسته شد شاخص‌های عملکردی از جمله وضعیت ارجاع بیماران، فرآیند نوبت‌دهی، بازخورد خدمات، عملکرد داشبوردهای مدیریتی و فعالیت مراکز عملیات را به صورت روزانه رصد کرده و ضمن بازدید از شهرستان‌های پایلوت، نسبت به ارزیابی دقیق وضعیت اقدام کنند. همچنین بر ضرورت اطلاع‌رسانی شفاف و بیان روان و ساده برای تمامی اقشار جامعه به منظور افزایش آگاهی عمومی نسبت به فرآیند برنامه تأکید شد.

همچنین پیشنهاد شد به‌منظور شناسایی دقیق چالش‌های اجرایی، مسیر دریافت خدمات یک بیمار از زمان مراجعه به پزشک خانواده در سطح یک، پرداخت فرانشیز، نوبت‌گیری، دریافت خدمات تخصصی، ارجاع، بازخورد و پایان فرآیند درمان، نشان‌دار شده تا فرآیند با دقت بالاتری رصد و پایش شود و نقاط ضعف احتمالی برنامه با جزئیات شناسایی گردد و متعاقبا برای رفع آن‌ها تصمیم‌گیری لازم صورت بگیرد.

در بخشی از این نشست، تعدادی از دانشگاه‌های علوم پزشکی مجری برنامه، گزارشی از آخرین وضعیت اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع، اقدامات انجام‌شده، میزان پیشرفت، چالش‌های اجرایی و راهکارهای اتخاذشده در حوزه‌های مختلف را ارائه کردند. در ادامه نیز بر ضرورت پایش مستمر شاخص‌های عملکردی، تبادل تجربیات موفق میان دانشگاه‌ها، رفع سریع موانع اجرایی و هماهنگی هرچه بیشتر میان حوزه‌های بهداشت، درمان، توسعه، فناوری اطلاعات و سازمان‌های بیمه‌گر برای تسریع در اجرای مطلوب برنامه در سراسر کشور تأکید شد.

بخش دیگری از مباحث نیز به رویکرد مسئله‌محور جلسات برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع اختصاص داشت. در این زمینه تأکید گردید که هدف از برگزاری این نشست‌ها صرفاً تبیین برنامه نیست، بلکه شناسایی مسائل، ارائه راهکارهای اجرایی و تسریع در رفع موانع است. همچنین با اشاره به تجربه کشورهای مختلف عنوان شد که استقرار کامل چنین نظام‌هایی معمولاً چندین سال زمان نیاز دارد و دستیابی به مرحله بلوغ و پایش مبتنی بر عملکرد نیز فرآیندی بلندمدت است؛ از این‌رو استمرار اجرای برنامه، صبوری در فرآیند استقرار و تمرکز بر اصلاح تدریجی رفتارها از الزامات موفقیت آن به شمار می‌رود.

در پایان نشست نیز بر نقش موثر آموزش و اطلاع‌رسانی در تغییر رفتار جامعه و موفقیت برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع تأکید شد و مشارکت فعال اعضای هیأت‌رئیسه دانشگاه‌ها، به‌ویژه معاونت‌های بهداشت، درمان، توسعه، آموزش و مدیریت‌های فناوری اطلاعات و روابط عمومی، از ارکان اصلی تحقق اهداف این برنامه ملی مطرح گردید.