رئیس دانشگاه علوم پزشکی اهواز:
تلفیق ساختار SDH با پزشکی خانواده شاخصهای سلامت را بهبود میبخشد
به گزارش وبدا خوزستان، دکتر حاتم بوستانی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، در نشست وبیناری وزارت بهداشت با محوریت «پزشکی خانواده و نظام ارجاع» که امروز سهشنبه 2 تیرماه 1405 برگزار شد، ضمن ارائه گزارشی از تدوین عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت (SDH) و نقش آن در ارتقای سطح بهداشت و سلامت جامعه، بر ضرورت تغییر رویکرد از «درمانمحوری» به «پیشگیری» تأکید کرد و گفت: تلفیق برنامههای محلهمحور با پزشکی خانواده و نظام ارجاع میتواند منجر به بهبود شاخصهای سلامتی در سطح منطقه شود.
دکتر بوستانی در تشریح این رویکرد بیان کرد: برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع و ساختار SDH (عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت)، در واقع یک بسته کامل و مرتبط هستند و در کشورهای پیشرفته، اولویت از درمان به سمت پیشگیری و ارتقای سلامت حرکت کرده است.
وی اظهار داشت: خدمات بهداشتی نباید صرفاً با درمان آغاز شوند، بلکه سطح پایه و نقطه شروع خدمات باید بر محور مراقبتهای فردی، ارتقای سواد سلامت و خودمراقبتی متمرکز باشد تا ریشه مشکلات سلامتی در لایههای اجتماعی و محیطی شناسایی و درمان شود؛ این همان رویکرد و نقشه راهی است که دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز برای نقطه شروع ارائه خدمات سلامت تعیین و براساس آن اقدام کرده است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز به اقدامات عملی حوزه عوامل اجتماعی موثر بر سلامت در سطح شهرستانها اشاره کرد و افزود: ساختار SDH در دو شهر ترکالکی و باوی مورد بررسی و اجرا قرار گرفته و گزارش جامع این اقدامات به معاونت بهداشت وزارت و همچنین رئیس جمهور ارائه شده است. اقدامات زیرساختی که در این راستا انجام شد، شامل تشکیل دبیرخانه استانی SDH در استانداری خوزستان، ابلاغ کمیتههای راهبری در سطح استان و شهرستان، تشکیل هیئت امنا در مراکز خدمات جامع سلامت و همچنین انعقاد تفاهمنامههای استراتژیک با مرکز تحقیقات SDH دانشگاه و ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی است.
دکتر بوستانی در خصوص روش اجرای این طرح توضیح داد: ابتدا با تحلیل وضعیت موجود و بررسی شاخصهای سلامت، اولویتبندی مشکلات هر منطقه انجام و سپس مداخلات متناسب با رفع عوامل اجتماعی شناسایی شده، طراحی گردید. وی تصریح کرد: پس از انتخاب شهرستان کارون بهعنوان پایلوت اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع، با توجه به اینکه در شورای سلامت، موضوعات مربوط به این برنامه ملی و شناسایی عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت به صورت یکپارچه تدوین شده است، از این رو، تجربه اجرای ساختار عملیاتی SDH در دو شهر ترکالکی و باوی، در شهرستان کارون نیز به اجرا در آمد و پس از آن نیز، به تمامی ۲۴ شهرستان تعمیم خواهد یافت. قابل ذکر است که شهر ترکالکی پیشتر از شهرهای تابعه دانشگاه اهواز بوده و اکنون به دزفول منتقل شده است و شهر باوی همچنان تحت پوشش دانشگاه جندی شاپور اهواز میباشد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در ادامه، با اشاره به اهمیت رویکرد محلهمحوری در SDH، نمونههای عینی از مداخلات محیطی را که بر سلامت شهروندان اثرگذار بوده است، بیان کرد و گفت: اصلاح پیادهروها، ایجاد موانع ایمنی در ورودی و خروجی مدارس، ایجاد جاده سلامتی، مدیریت و کنترل سگهای بلاصاحب برای پیشگیری از شیوع گازگرفتگی و هاری، بهسازی سیستم دفع زباله در برخی معابر و روشنایی زمینهای ورزشی، بخش کوچکی از مجموعه مداخلات انجام شده در زمینه رفع عوامل اجتماعی بر سلامت است.
دکتر بوستانی تأکید کرد: تمامی این اقدامات با نگرش و تفکر متولیگری جمعی و با همکاری فعال تمامی ارگانها و افراد مؤثر در محلهها و شهرها به سرانجام رسیده است تا محیطی سالمتر برای زندگی شهروندان فراهم شود.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز همچنین در تبیین جزئیات اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در سطح شهرستان کارون گفت: این شهرستان با جمعیتی بالغ بر ۲۱۰ هزار نفر شامل ۱۲۳ هزار نفر جمعیت شهری و ۸۷ هزار نفر جمعیت روستایی به عنوان نقطه پایلوت برای پیادهسازی جامع برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع تعیین و آمادهسازی در همه حوزهها و در سطوح مختلف برنامه آغاز شد.
دکتر بوستانی در تحلیل وضعیت نیروی انسانی در سطح خدمات اولیه (سطح یک) اظهار داشت: شاخصهای این سطح در شهرستان کارون نزدیک به استانداردهای معین تعریف شده است؛ اما در بخش مراکز شهری، با چالش جدی کمبود پزشک مواجه هستیم. در حالی که نیاز این منطقه به ۴۱ پزشک است، در حال حاضر تنها یک پزشک در این بخش فعال است، اما دانشگاه راهکاری برای جبران این مسئله در دستور کار قرار داد و در گام نخست، ۶ پزشک طرحی و ۶ پزشک تأمین اجتماعی به این منطقه اختصاص یافته است.
دکتر بوستانی همچنین به پتانسیلهای بخش خصوصی در این شهرستان اشاره کرد و افزود: در حال حاضر ۴۷ پزشک خصوصی در سطح شهرستان کارون فعالیت میکنند. در همین راستا، برنامهریزیهای لازم برای برگزاری جلسات با این پزشکان صورت گرفته تا برای انعقاد قرارداد و تفاهمنامه همکاری در این زمینه، اقدام شود.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در ادامه خاطرنشان کرد: در سطوح دو و سه نیز بیمارستان ۲۹۰ تختخوابی سینا شهرستان کارون با برخورداری از تمامی تخصصهای پزشکی، نقش محوری در پوشش درمانی این شهرستان ایفا میکند.
وی در خصوص ارزیابی عملکرد نظام ارجاع طی اجرای برنامه در این مرکز، گفت: مسیر ارجاع از سطح یک به سطح دو فعال شده و روند ویزیتهای رایگان نیز از امروز آغاز گردیده است. اگرچه در این مدت تعداد ارجاعها از سطح یک به سطوح بالاتر سیر صعودی داشته و بیش از ۵۰ درصد نیز نوبتگیری شده، اما متأسفانه تنها ۱۱ درصد از این نوبتها به ویزیت واقعی منجر شده است. البته، در فرآیند اجرای این برنامه، دلایل تفاوت آماری و موانع موجود در مسیر ارجاع شناسایی شده و در حال برطرفسازی آنها هستیم.
دکتر بوستانی تصریح کرد: در راستای رفع این چالشها، هماهنگیهای لازم با مؤسسات بیمهگر جهت اصلاح سیستم ارجاع به بیمارستانهای تأمین اجتماعی و حذف موانع موجود در این مسیر صورت گرفته است. همچنین، نشستهایی با حضور معاونت سیاسی اجتماعی استانداری، فرماندار کارون، امامجمعه، فرماندهان سپاه و شورای اداری شهرستان کارون برگزار شده تا بستر اجرایی طرح با همکاری تمامی ارگانها، نهادها، دستگاههای اجرایی و ادارات در شهرستان فراهم گردد.
نظر دهید