لزوم تغییر رویکرد از درمان‌محوری به جامعه‌نگری/ آموزش، کلید موفقیت پزشکی خانواده و نظام ارجاع

به گزارش وب‌دا خوزستان، دکتر مهرداد شریفی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز و رئیس مرکز بهداشت استان در نشست تخصصی بررسی ساز و کار اجرای طرح مراکز خدمات جامع سلامت آموزشی که امروز شنبه ۲ خردادماه ۱۴۰۵ در حوزه ریاست دانشگاه برگزار شد، با تشریح ضرورت‌های تحول در نظام ارائه خدمت، اظهار داشت: تحقق اهداف طرح پزشکی خانواده و نظام ارجاع مستلزم بازنگری جدی در فرآیندهای آموزشی و عملیاتی کردن ظرفیت‌های مراکز جامع سلامت آموزشی است.

دکتر شریفی با اشاره به رویکردهای اصلی برنامه پزشکی خانواده، گفت: کاهش هزینه‌های پرداختی از جیب مردم، برقراری عدالت در سلامت و ارتقای کیفیت خدمات بهداشتی و درمانی، سه رکن اصلی این برنامه هستند. برای دستیابی به این اهداف، باید تمامی جمعیت تحت پوشش غربالگری شوند اما متأسفانه این نگاه در میان بسیاری از فارغ‌التحصیلان علوم پزشکی کمرنگ است. افزون بر این، به لحاظ آماری، حداقل ۱۰ درصد و حداکثر ۱۵ درصد از مراجعات به پزشک عمومی (سطح یک)، قابلیت ارجاع به سطوح تخصصی و فوق‌تخصصی را دارند.

وی افزود: این در حالی است که در بررسی و گزارش‌دهی برخی شهرستان‌ها، تعدادی از پزشکان آمار ارجاع را کمتر از یک درصد و برخی نیز تا ۳۰ درصد اعلام کرده‌اند که این آمارها از نبود دقت کافی در غربالگری یا بی‌توجهی به کیفیت خدمات حکایت دارد و باید اصلاح شود.

رئیس مرکز بهداشت خوزستان، اولویت نخست استان را مقابله با بیماری‌های غیرواگیر برشمرد و تصریح کرد: ۸۵ درصد بار بیماری‌ها و ۹۰ درصد مرگ‌ومیرها در خوزستان ناشی از بیماری‌های غیرواگیر همچون بیماری‌های قلبی-عروقی، دیابت، فشار خون، بیماری‌های تنفسی و سرطان‌هاست. با این حال، فارغ‌التحصیلان ما غالباً درمان‌محور تربیت می‌شوند و با ساختار خانه‌های بهداشت، تیم سلامت و مراقبت‌های اولیه آشنایی کافی ندارند؛ بنابراین، تغییر نگاه آموزشی برای پاسخگویی به این امر یک ضرورت حیاتی است.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اهواز در خصوص الزامات اجرایی طرح مراکز خدمات جامع سلامت آموزشی خاطرنشان کرد: برای پذیرش دانشجو در این مراکز، ابتدا باید فضای فیزیکی و تجهیزات آموزشی متناسب با نیازهای استان و تعداد دانشجویان طراحی و استانداردسازی شود. همچنین، علاوه بر زیرساخت‌های فیزیکی، نیازمند نیروی انسانی متخصص و آموزش‌دیده‌ای هستیم که بتواند میان حوزه درمان و بهداشت جامعه پیوند برقرار کند.

دکتر شریفی با تأکید بر ضرورت وحدت فرماندهی در تأمین و ارتقای سلامت مردم، اظهار داشت: پزشک باید از جایگاه صرفاً درمانگر به یک کارشناس آموزش سلامت و «تسهیل‌گر» تغییر نقش دهد. مفهوم واقعی آموزش در نظام سلامت، تغییر رفتار و نگرش است و آموزش موجب حذف باورهای غلط، ارتقای سواد سلامت و تقویت خودمراقبتی می‌شود. اگر این تغییرات در دانشجو ایجاد نشود، به معنای وجود نقص در فرآیندهای آموزشی است که مراکز جامع سلامت آموزشی باید برای رفع آن وارد عمل شوند.