نخستین نشست کارگروه زیستی شورای پدافند غیرعامل استان در سال جاری

به گزارش وب‌دا خوزستان، نخستین نشست کارگروه زیستی پدافند غیرعامل استان در سال جاری با حضور نمایندگان دستگاه‌های اجرایی، استانی، شهری و دانشگاهی به ریاست دکتر حاتم بوستانی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز برگزار شد و موضوع بیماری‌های فصلی، راهکارهای پیشگیری و کنترل مخاطرات بهداشتی ناشی از آن‌ها و همچنین آخرین وضعیت کشور و استان در مقابله با استقرار ناقل مهاجم زیستی پشه آئدس مورد بررسی قرار گرفت.

در این نشست، آخرین وضعیت بیماری‌های فصلی، روند بروز بیماری‌های منتقله از آب و غذا، اقدامات پیشگیرانه دستگاه‌های مسئول و برنامه‌های مراقبتی مرتبط با تهدیدات زیستی مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت و بر ضرورت هماهنگی بین‌بخشی، استمرار برنامه‌های نظارتی، ارتقای سطح آمادگی دستگاه‌ها و اجرای دقیق دستورالعمل‌های پدافند غیرعامل در حوزه تهدیدات زیستی به‌ویژه پشه آئدس تأکید شد.

دکتر علی وفاق نعمت‌اللهی، دبیر کمیته پدافند غیرعامل دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، در این باره اظهار کرد: بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که با توجه به گرمای شدید هوا، احتمال افزایش برخی مخاطرات بهداشتی از جمله گرمازدگی و بیماری‌های گوارشی وجود دارد و لازم است برای مواجهه با این شرایط و ارائه خدمات مناسب به زائران اربعین، تمهیدات لازم از هم‌اکنون پیش‌بینی شود.

وی با تأکید بر ضرورت آمادگی نظام سلامت در این زمینه افزود: تأمین ذخایر دارویی مورد نیاز، محلول‌های خوراکی جبران کم‌آبی بدن، فرآورده‌های الکترولیتی و سایر اقلام مورد نیاز درمانی باید در دستور کار قرار گیرد تا در صورت افزایش مراجعات، خدمات‌رسانی بدون وقفه انجام شود.

دبیر کمیته پدافند غیرعامل دانشگاه همچنین خواستار تشریح برنامه‌های نظارتی حوزه بهداشت در ارتباط با مواکب و هیئت‌های مذهبی شد و بر لزوم اجرای برنامه‌های مراقبتی در این تجمعات تأکید کرد.

مهندس نیسی، رئیس گروه زیستی پدافند غیرعامل استانداری خوزستان، در این نشست با اشاره به ضرورت تفکیک تهدیدات پدافند غیرعامل از تهدیدات عمومی اظهار کرد: در حوزه پدافند غیرعامل باید میان تهدیدات عادی و تهدیداتی که دارای ماهیت پدافندی هستند تفاوت قائل شد و موضوع پشه آئدس در چارچوب تهدیدات زیستی پدافند غیرعامل مطرح است.

وی افزود: برای مقابله با این تهدید، دستورالعمل مشخصی از سوی وزارتخانه‌های ذیربط تدوین شده و وظایف هر دستگاه به‌صورت شفاف تعیین شده است. در این میان دانشگاه علوم پزشکی و معاونت بهداشت نیز مسئولیت‌های مشخصی برعهده دارند که تاکنون اقدامات مناسبی را در این زمینه انجام داده‌اند.

مهندس نیسی تصریح کرد: مقرر شده است در یکی از نشست‌هایی که فرمانداران در آن حضور دارند، بار دیگر دستورالعمل‌های مرتبط با تهدیدات زیستی پدافند غیرعامل تشریح و بر اجرای آن‌ها تأکید شود تا حساسیت لازم در این حوزه افزایش یابد.

رئیس گروه زیستی پدافند غیرعامل استانداری خوزستان همچنین، از برنامه‌ریزی برای ارسال مکاتبه جدید با فرمانداران استان در زمینه عمل به تعهدات و وظایف خود در مقابله با خطرات پشه آئدس خبر داد و گفت: این مکاتبه با تأکید بر موضوع تهدیدات زیستی و ضرورت پیگیری مستمر اقدامات پیشگیرانه در سطح شهرستان‌ها ابلاغ خواهد شد.

همچنین مهندس همایون امیری، مدیر گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در این نشست، گزارشی از وضعیت بیماری‌های فصلی و عوامل مؤثر بر بروز آن‌ها در استان ارائه کرد و گفت: بیماری‌های منتقله از آب و غذا از مهم‌ترین بیماری‌های فصلی در استان خوزستان محسوب می‌شوند و تغییرات دمایی، بارندگی‌ها، سیلاب‌ها، خشکسالی‌ها، کمبود منابع آبی، افزایش فعالیت حشرات و برخی تغییرات رفتاری در جامعه از عوامل مؤثر در افزایش بروز این بیماری‌ها هستند.

وی افزود: بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که در خوزستان معمولاً دو پیک اصلی برای بیماری‌های منتقله از آب و غذا وجود دارد که یکی در فصل بهار و دیگری در فصل پاییز رخ می‌دهد و این وضعیت به‌صورت مستمر از طریق نظام مراقبت بیماری‌ها رصد می‌شود.

مدیر گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اهواز با تشریح تأثیر شرایط اقلیمی بر بیماری‌های منتقله اظهار داشت: افزایش دما و تغییرات آب و هوایی موجب افزایش جمعیت ناقلین و افزایش احتمال انتقال بیماری‌ها می‌شود و این موضوع در بسیاری از کشورهای منطقه نیز مشاهده شده است. برخی بیماری‌های منتقله توسط پشه‌ها و سایر ناقلین دارای الگوی فصلی مشخص هستند و تغییر رفتارهای انسانی در فصول گرم سال نیز می‌تواند در افزایش احتمال تماس با ناقلین مؤثر باشد.

مدیر گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اهواز در ادامه درباره وضعیت پشه آئدس و بیماری‌های منتقله از آن گفت: خطرات این پشه در حال حاضر در بیش از ۱۲۰ کشور جهان گسترش یافته و سالانه میلیون‌ها نفر را درگیر بیماری‌هایی مانند تب دنگی می‌کند.

وی با اشاره به روند گسترش این ناقل در کشور اظهار داشت: پشه آئدس از سال ۱۳۹۸ وارد کشور شده و اکنون در تعدادی از استان‌ها شناسایی شده است. در برخی مناطق نیز انتقال محلی بیماری گزارش شده و تغییرات اقلیمی، جابه‌جایی جمعیت و تبادل کالا می‌تواند روند گسترش آن را تسریع کند.

مهندس امیری با تأکید بر اهمیت نظام مراقبت و دیده‌بانی افزود: پایش مستمر موارد مشکوک بیماری، مراقبت‌های حشره‌شناسی و نمونه‌برداری‌های منظم در سطح استان در حال انجام است و اقدامات لازم برای توسعه ظرفیت‌های تشخیصی نیز در دستور کار قرار دارد.

وی همچنین به اقدامات انجام شده برای مقابله با خطر استقرار این ناقل اشاره کرد و گفت: تقویت نیروی انسانی، اجرای برنامه‌های مراقبتی، توزیع تجهیزات مورد نیاز و برگزاری نشست‌های هماهنگی با دستگاه‌های اجرایی از جمله اقدامات انجام شده در این زمینه است.

مهندس مهران معلم، مدیر سلامت محیط و کار مرکز بهداشت استان، نیز در این نشست گزارشی از وضعیت نقاط پرخطر مرتبط با استقرار پشه آئدس ارائه کرد.

وی با اشاره به شناسایی زیستگاه‌های بالقوه این ناقل اظهار داشت: محل‌های دپوی نخاله، زباله، لاستیک‌های مستعمل، ضایعات، نیزارها و سایر نقاطی که امکان تجمع آب در آن‌ها وجود دارد از جمله مکان‌های مستعد برای تکثیر پشه آئدس به شمار می‌روند.

مدیر سلامت محیط و کار مرکز بهداشت استان افزود: تا پایان اردیبهشت‌ماه بیش از ۱۸ هزار نقطه پرخطر در سطح استان شناسایی شده که با همکاری دستگاه‌های مختلف بخشی از آن‌ها رفع خطر شده و اقدامات برای ساماندهی سایر نقاط نیز در حال انجام است.

وی همچنین به وضعیت عملکرد شهرستان‌های استان در زمینه رفع نقاط پرخطر اشاره کرد و گفت: ارزیابی‌ها نشان می‌دهد روند شناسایی و رفع این نقاط در شهرستان‌ها ادامه دارد و دستگاه‌های اجرایی موظف به پیگیری مستمر این موضوع هستند.

مهندس عالی‌پور، معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری کلان‌شهر اهواز، نیز در این نشست اظهار کرد: شهرداری اهواز با توجه به همپوشانی مخاطرات بهداشتی و زیست‌محیطی از جمله سالک، مالاریا و پشه آئدس، موضوع پاکسازی محیط شهری و جمع‌آوری نخاله‌های ساختمانی را در اولویت برنامه‌های خود قرار داده است.

وی افزود: در هشت منطقه شهرداری اهواز سایت‌های میانی جمع‌آوری نخاله ایجاد شده و از ظرفیت‌های قانونی موجود برای برخورد با متخلفان، صدور اخطار و اعمال جرائم استفاده می‌شود.

معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری اهواز با اشاره به حجم اقدامات انجام شده گفت: تاکنون بیش از ۳۳ هزار سرویس جمع‌آوری نخاله انجام شده و برنامه‌ریزی شده است که در یک بازه زمانی مشخص، بخش عمده‌ای از مناطق مسکونی شهر از نخاله‌های ساختمانی پاکسازی شوند.

وی همچنین بر ضرورت همکاری سایر دستگاه‌های اجرایی در این زمینه تأکید کرد و افزود: مشارکت دستگاه‌هایی نظیر راهداری، راه و شهرسازی، پلیس راهور و دستگاه قضایی می‌تواند در کنترل این معضل و جلوگیری از ایجاد نقاط پرخطر نقش مؤثری داشته باشد.

مهندس عالی‌پور ادامه داد: عملیات آهک‌پاشی، جمع‌آوری شیرابه‌ها و لایروبی جوی‌های روباز نیز در دستور کار شهرداری قرار دارد و بخش قابل توجهی از این برنامه‌ها تاکنون اجرا شده است. شهرداری اهواز عملکرد مناطق مختلف را بر اساس شاخص‌های بهداشتی اعلام شده از سوی معاونت بهداشت ارزیابی می‌کند و نظام تشویق و تنبیه مدیران نیز بر همین اساس اجرا خواهد شد.

در ادامه نشست، دکتر رفیعی‌پور، مدیر امور بیمارستانی معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی اهواز، با اشاره به روند افزایش مراجعات بیماران گوارشی در فصل گرما اظهار کرد: اگرچه بیماری‌های فصلی و طغیان‌های مرتبط با آن‌ها به‌صورت جدی توسط حوزه بهداشت پیگیری می‌شود، اما در سال‌های اخیر افزایش تدریجی مراجعات بیماران مبتلا به مشکلات گوارشی نیز مشاهده شده است.

وی افزود: بررسی آمارها نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل از آن، با وجود عدم افزایش محسوس جمعیت استان، مراجعات بیماران گوارشی بین پنج تا هفت درصد افزایش داشته و این روند در سال‌های اخیر نیز ادامه داشته است.

مدیر امور بیمارستانی معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی اهواز تأکید کرد: عوامل مختلفی می‌تواند در بروز این وضعیت نقش داشته باشد و لازم است این روند از منظرهای مختلف مورد بررسی قرار گیرد تا زمینه‌های بروز این بیماری‌ها بهتر شناسایی شود.

همچنین دکتر حسین حیدری کایدان، معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی اهواز، در این نشست اظهار داشت: شرایط اقلیمی موقعیت مرزی استان، همچنین، تردد زائران و برگزاری مراسم اربعین از جمله عواملی هستند که ضرورت آمادگی بیشتر در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی را دوچندان می‌کنند.

وی افزود: در زمینه مقابله با بیماری‌های گوارشی و تأمین نیازهای درمانی، ذخایر مناسبی از داروهای مورد نیاز در سطح استان وجود دارد و تقویت خدمات سطح اول درمان نیز می‌تواند نقش مهمی در کاهش بار مراجعات به بیمارستان‌ها داشته باشد.

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی اهواز همچنین با اشاره به آمادگی حوزه دارویی برای مواجهه با بحران‌های تنفسی ناشی از گرد و غبار گفت: داروها و تجهیزات مورد نیاز بیماران تنفسی با اولویت مراکز تخصصی کودکان، نوزادان و بیمارستان‌های مرجع توزیع شده و ذخایر راهبردی مناسبی در این حوزه وجود دارد و تمهیدات لازم برای حفظ پایداری زنجیره تأمین دارو و افزایش تاب‌آوری نظام سلامت استان پیش‌بینی شده است.